Hai năm qua, các gã khổng lồ công nghệ Mỹ chạy đua xây trung tâm dữ liệu, “xương sống” của AI, nhưng những dấu hiệu chững lại đang xuất hiện.
Amazon Web Services (AWS), công ty con của Amazon, tạm dừng đàm phán về một số hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu mới, đặc biệt là ở nước ngoài, theo báo cáo của ngân hàng Mỹ Wells Fargo hôm 21/4. Ngân hàng đầu tư TD Cowen cuối tháng 3 cho biết, Microsoft cũng hủy bỏ các dự án trung tâm dữ liệu dự kiến sử dụng 2 GW điện ở Mỹ và châu Âu do cung vượt quá cầu.
Cả hai công ty đều nhấn mạnh, họ vẫn giữ các thỏa thuận đã ký và gọi động thái trên là hoạt động quản lý năng lực bình thường. Microsoft vẫn sẽ chi 80 tỷ USD trong năm tài chính sắp kết thúc vào tháng 6 tới. Tuần trước, phó chủ tịch trung tâm dữ liệu toàn cầu của Amazon, Kevin Miller, viết trên LinkedIn “chưa có bất kỳ thay đổi lớn nào trong kế hoạch mở rộng gần đây”. Đại diện của Nvidia cũng khẳng định, thị trường trung tâm dữ liệu vẫn vững mạnh.
Nhưng dù công cuộc phát triển AI vẫn tiếp diễn, tốc độ có thể đang thay đổi, theo Quartz. Các động thái chững lại gần đây cho thấy sự bùng nổ AI có thể không tiến triển nhanh và liên tục như những gì Amazon hay Microsoft từng dự đoán.
.png)
Bên ngoài văn phòng của Microsoft tại California (Mỹ)
“Ôm đồm” quá mức
Báo cáo của ngân hàng Thụy Sĩ UBS tuần trước chỉ ra, rất ít khả năng nguyên nhân xuất phát từ việc nhu cầu giảm đột ngột. Thay vào đó, động thái của Microsoft có thể bắt nguồn từ sự “ôm đồm” quá mức trong cơn sốt AI ban đầu.
Giai đoạn 2022-2024, Microsoft thuê mức công suất trung tâm dữ liệu lớn nhất có thể. Chi phí vốn thuê của Microsoft đã tăng 6,7 lần trong khoảng hai năm, với tổng giá trị của hợp đồng thuê khoảng 175 tỷ USD. Hiện tại, hiểu rõ hơn về cách AI được sử dụng và nhu cầu năng lượng, Microsoft bắt đầu cắt giảm những dự án giai đoạn đầu không mang lại giá trị tức thì.
Áp lực chi phí trong hệ sinh thái AI đang tăng lên. Một truy vấn đặt ra cho những mô hình tiên tiến nhất của OpenAI có thể tốn tới 1.000 USD cho sức mạnh tính toán. CEO của OpenAI, Sam Altman hồi tháng 1 chia sẻ, dù thu phí 200 USD mỗi tháng cho quyền truy cập ChatGPT cao cấp, dịch vụ vẫn chưa có lãi.
CEO của Microsoft, Satya Nadella, gần đây thừa nhận rằng đến nay AI vẫn chưa tạo ra nhiều giá trị đo lường được. Chia sẻ của ông cho thấy sự hoài nghi về việc liệu AI tạo sinh có thể mang lại lợi nhuận bền vững hay liệu chi tiêu cho cơ sở hạ tầng có đang vượt xa nhu cầu thực tế hay không.
Tiêu tốn lượng điện khổng lồ
CNBC chỉ ra, trung tâm dữ liệu cần rất nhiều điện cho sức mạnh tính toán và quạt làm mát. “Các trung tâm dữ liệu mới đang tăng quy mô đến mức lưới điện không thể theo kịp”, Allan Schurr, Giám đốc thương mại của nhà phát triển lưới điện vi mô Enchanted Rock, cho biết. Ba năm trước, một trung tâm dữ liệu lớn có công suất 60 MW, đủ điện để cung cấp cho 20.000 ngôi nhà. Nhưng hiện tại, các trung tâm mới hỗ trợ mọi mục đích sử dụng AI đòi hỏi công suất 500 MW trở lên.
Điều này đặt ra thách thức không nhỏ cho các công ty điện, phải đảm bảo cung cấp đủ điện cho mọi khách hàng, kể cả lúc cao điểm. “Đây là lý do tại sao một số công ty điện đặt ra thời gian chờ kết nối dài cho các trung tâm dữ liệu. Họ cần đầu tư cho trạm biến áp mới và cũng có thể cần tăng khả năng truyền tải và phát điện, tất cả đều mất thời gian”, Schurr giải thích.
Theo Datacenters.com, các trung tâm dữ liệu đang sử dụng 3% điện của thế giới. Nhiều khu vực gặp những hạn chế về lưới điện nên khó xây thêm trung tâm dữ liệu mới. Các cơ sở quy mô lớn cũng vấp phải sự phản đối ngày càng tăng của cộng đồng địa phương do đòi hỏi ngày càng nhiều điện, đất và nước.
Nghiên cứu của Đại học Georgetown, Epoch AI và RAND Corporation cho thấy, nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, mỗi trung tâm dữ liệu AI hàng đầu có thể có chi phí 200 tỷ USD, chứa hai triệu chip AI và cần lượng điện tương đương 9 lò phản ứng hạt nhân vào năm 2030.
Ảnh hưởng từ đòn thuế
Những thay đổi về thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến tạo ra áp lực chi phí mới trên toàn bộ chuỗi cung ứng AI và các trung tâm dữ liệu.
“Sự thay đổi này sẽ làm tăng chi phí phần cứng, tác động đến chiến lược tìm nguồn cung ứng và buộc các doanh nghiệp xem xét lại mô hình thu mua dài hạn”, John Archer, trưởng nhóm chuyển đổi chuỗi cung ứng tại công ty tư vấn Mỹ Slalom Consulting, cho biết.
Trong ngắn hạn, các nhà cung cấp đám mây và AI cần tìm cách giảm chi phí như đàm phán lại hợp đồng với nhà cung cấp và tối ưu hóa hàng trong kho. “Về lâu dài, có thể đẩy mạnh đa dạng hóa địa lý, hợp tác sản xuất tại những nơi thuế quan thuận lợi và tích hợp sâu hơn các phân tích chuỗi cung ứng AI để thích ứng với chính sách thương mại thay đổi”, Archer nói.
Một điều không thay đổi là việc tính toán đòi hỏi chi phí cao, và phần mềm cũng như phần cứng AI đang cần sức mạnh tính toán lớn hơn nữa, theo Suresh Venkatesan, CEO của POET Technologies, công ty Canada phát triển giải pháp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu. “Trong khi một dự án trung tâm dữ liệu gặp trở ngại, những dự án khác có thể xuất hiện, vì không có dấu hiệu nào cho thấy nhu cầu kết nối sẽ chậm lại”, ông cho biết.
Pankaj Sachdeva, đối tác cấp cao của công ty tư vấn McKinsey & Company, cho rằng cần phân biệt rõ khái niệm chững lại diện rộng với một số động thái tạm dừng gần đây của các công ty công nghệ lớn. Nếu không tính tác động của thuế quan, thị trường trung tâm dữ liệu dự kiến tăng trưởng 20-25% trong 5-7 năm tới, nhưng tốc độ tăng trưởng khác nhau qua từng năm. “Nó sẽ không tuyến tính”, Sachdeva nói.
Nguồn: vnexpress.net
Trong cách nhìn truyền thống, trung tâm dữ liệu được đánh giá dựa trên quy mô, tốc độ xử lý và khả năng mở rộng. Càng nhiều máy chủ, càng nhiều tài nguyên, càng có lợi thế. Tuy nhiên, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành này phải nhìn lại chính nền tảng của mình. Khi nhu cầu tính toán tăng vọt chưa từng có, một biến số tưởng như phụ trợ lại nổi lên chi phối toàn bộ cuộc chơi: điện năng. Và ở trung tâm của bài toán điện năng ấy chính là chip.
Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, một thực tế đang dần trở nên rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng công nghệ, mà đã trở thành thị trường lớn nhất và quan trọng nhất của ngành chip AI. Nếu như trước đây, chip bán dẫn chủ yếu phục vụ cho máy tính cá nhân, điện thoại hay thiết bị điện tử tiêu dùng, thì ngày nay, phần lớn giá trị của chip tiên tiến lại nằm trong các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và nuôi dưỡng các hệ thống AI quy mô lớn.
Trong nhiều năm, ngành trung tâm dữ liệu phát triển dựa trên một logic tương đối đơn giản: phần cứng được chuẩn hóa, chip được sản xuất bởi một số ít công ty bán dẫn, và các nhà vận hành hạ tầng chỉ cần mua về, lắp đặt, rồi tối ưu vận hành. Mô hình này từng tạo ra sự ổn định và khả năng mở rộng nhanh chóng cho internet, điện toán đám mây và các dịch vụ số.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký quyết định phê duyệt Đề án “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số và trung tâm dữ liệu quy mô lớn tổ chức cuối tuần qua, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo UBND TP.HCM cùng hơn 150 đại biểu, G42 và liên danh nhà đầu tư trong nước đã ký thỏa thuận khung hợp tác dài hạn nhằm phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Tổng quy mô vốn dự kiến lên tới 2 tỷ USD, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của TP.HCM trong vai trò đầu mối hạ tầng số khu vực.
Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo không còn là một khái niệm mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn bùng nổ trên quy mô toàn cầu. Từ các mô hình ngôn ngữ lớn, hệ thống nhận diện hình ảnh cho đến các nền tảng phân tích dữ liệu theo thời gian thực, AI đang len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, phía sau sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ là những thuật toán thông minh, mà còn là một cuộc chạy đua hạ tầng công nghệ chưa từng có, nơi chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu đóng vai trò trung tâm.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thay đổi của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau những ứng dụng AI thông minh mà người dùng tiếp cận mỗi ngày – từ trợ lý ảo, dịch thuật tự động cho đến phân tích dữ liệu lớn
Các thương vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu thường xuyên vượt mốc 10 tỷ USD, thậm chí thương vụ lớn nhất đạt tới 40 tỷ USD. Quy mô “khổng lồ” này đã khiến ngành bảo hiểm rơi vào tình thế “stress”…
Nhiều chuyên gia cho rằng nếu chip bán dẫn được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”, thì kỹ sư thiết kế chip chính là những người khai thác mỏ vàng công nghệ mới của thế giới. Trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu, quốc gia nào sở hữu đội ngũ kỹ sư chất lượng cao sẽ nắm lợi thế lớn trong chuỗi giá trị công nghệ.
Trong thế kỷ XXI, sức mạnh của một quốc gia không còn chỉ được đo bằng tài nguyên thiên nhiên hay quy mô quân đội. Ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng chip bán dẫn mới chính là nền tảng của quyền lực công nghệ và an ninh quốc gia. Từ hệ thống vũ khí hiện đại, trí tuệ nhân tạo quân sự đến hạ tầng an ninh mạng, tất cả đều phụ thuộc vào những con chip nhỏ bé nhưng cực kỳ phức tạp.
