Trong vài năm qua, nhiều doanh nghiệp trong nước đã đầu tư hàng ngàn tỷ đồng để xây dựng các trung tâm dữ liệu đạt tiêu chuẩn quốc tế. Điều này không chỉ giúp tăng cường tính chủ động cho hạ tầng Internet, góp phần phục vụ mạnh mẽ hơn cho công tác chuyển đổi số trong nước mà còn sẵn sàng để cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Phát triển trung tâm dữ liệu "make in Viet Nam"
Trung tâm dữ liệu (TTDL) được xem là "trái tim" của Internet và là "xương sống" của nền kinh tế số, đóng vai trò quan trọng trong việc lưu trữ, xử lý và quản lý lượng dữ liệu khổng lồ cho thế giới số. Ngành công nghiệp TTDL tại Việt Nam ngày càng thể hiện vai trò của mình trong nền kinh tế với sự tăng trưởng mạnh về doanh thu, tạo ra việc làm cho lao động địa phương.
Tập đoàn Viettel đã khai trương TTDL thứ 14 của mình tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) vào 10/4. Trung tâm này được thiết kế với 60.000 máy chủ, hơn 2.400 tủ rack (tủ để lắp đặt các máy chủ), 21.000m2 diện tích mặt sàn, tổng công suất điện tiêu thụ lên đến 30MW - được xem là trung tâm dữ liệu lớn nhất tại Việt Nam tính đến nay.
Nếu tính tổng cả 14 TTDL thì Viettel đã có tới 230.000 máy chủ, 81.000m2 mặt sàn, 11.500 tủ rack, 87MW điện - tương đương một TTDL lớn trên thế giới. Đây cũng là trung tâm dữ liệu đầu tiên cam kết hướng tới sử dụng năng lượng tái tạo để đáp ứng 30% lượng điện tiêu thụ.
Trước đó, vào tháng 10/2023, Tập đoàn VNPT cũng đưa vào hoạt động TTDL thứ 8 của mình tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc với diện tích còn lớn hơn cả Viettel, tới 23.000m2 sàn, dù quy mô ít hơn với khoảng 2.000 tủ rack. Trung tâm này đã đạt chứng chỉ Uptime Tier III cho hạng mục thiết kế, xây dựng lắp đặt và sắp tới sẽ là chứng chỉ về vận hành. Uptime Tier là tiêu chuẩn đánh giá quốc tế về các tiêu chí như thiết kế, vận hành, xây dựng, quản lý và sự ổn định của một TTDL.
Với sự bùng nổ của chuyển đổi số ở Việt Nam, các doanh nghiệp đều cho biết sẽ tiếp tục phải xây dựng thêm nhiều TTDL mới với quy mô "khủng" hơn nhiều để đáp ứng nhu cầu dữ liệu. Ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel, tiết lộ: "Tới năm 2025, hãng sẽ đầu tư thêm 10.000 tỉ đồng để mở rộng quy mô lên 17.000 rack. Tới năm 2030, Viettel sẽ nâng mức đầu tư lên 40.000 tỉ đồng với quy mô 34.000 rack".
Hiện nay, việc thu hút xây dựng các TTDL lớn cũng được nhiều địa phương quan tâm. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh đang tích cực mời gọi nhà đầu tư tại Dự án TTDL tại Khu Công nghệ cao. Hiện dự án này đang nhận được sự quan tâm của 5 nhà đầu tư lớn gồm Tập đoàn CMC (Việt Nam); Tập đoàn Evolution (Singapore); Tập đoàn NTT Data (Nhật Bản); Tập đoàn Hyosung (Hàn Quốc);...
Với sự quan tâm nói trên đối với ngành TTDL, nhiều đơn vị nghiên cứu nhìn nhận, hiện nay, Việt Nam là một trong những thị trường phát triển nhanh nhất thế giới.
Cạnh tranh ngày càng khốc liệt
Theo báo cáo Research and Markets năm 2023, thị trường TTDL tại Việt Nam dự kiến đạt mức 1,03 tỷ USD vào năm 2028, hơn 1,26 tỷ USD năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép bình quân 10,8% mỗi năm.
Đặc biệt, thị trường này của Việt Nam cũng nhận được sự quan tâm tích cực của các tập đoàn nước ngoài như Alibaba, Công ty Australia Edge Centres, Quỹ đầu tư GAW Capital, Tập đoàn NTT Global Data Centres.
Tuy nhiên, quy mô thị trường TTDL Việt Nam vẫn còn rất nhỏ so với các nước trong khu vực như Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines. Bên cạnh quy mô, các doanh nghiệp của Việt Nam cũng được đánh giá là còn "non trẻ" trong năng lực vận hành TTDL khi so sánh với những "gã khổng lồ" như Google hay Amazon.
Theo số liệu của Viện Chiến lược thông tin và Truyền thông 2022, hiện tại Amazon Web Service (AWS) đang dẫn đầu thị trường dịch vụ đám mây tại Việt Nam với thị phần 33%, tiếp theo là Microsoft Azure (21%) và Google Cloud (21%). Một số nhà cung cấp nước ngoài khác chiếm 3% thị phần. 22% còn lại thuộc về các nhà cung cấp nội địa với Viettel chiếm tỷ lệ 25%, CMC 15%,FPT 12%, VNPT 10%, VC Corp 6%...
Theo báo cáo tại hội nghị hạ tầng TTDM và đám mây (Data Center & Cloud Infrastructure Summit) 2024, tổng dung lượng thị trường lĩnh vực TTDL đạt khoảng 321 tỷ USD năm 2024, với tốc độ tăng trưởng trung bình 7,3%. TTDL tại các thị trường phát triển ở châu Á đang trong thời kỳ bùng nổ và được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng từ các nền kinh tế số.
Ngoài ra, tại hội nghị, theo chia sẻ của các chuyên gia, báo cáo của Savills châu Á - Thái Bình Dương cho thấy, Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam có ít TTDL hơn Hong Kong và Singapore, mặc dù có dân số đông hơn 30 lần. Dự báo trong những năm tới, Việt Nam sẽ có sự bùng nổ về TTDL với quy mô đạt 1,27 tỷ USD vào năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép bình quân 10,8%. Thị trường rộng mở, nhưng rõ ràng sẽ có sự chọn lọc gay gắt giữa doanh nghiệp nội và doanh nghiệp ngoại.
Đặc biệt, Luật Viễn thông (sửa đổi) 2023 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2024 với định nghĩa, hướng dẫn rõ ràng cho các dịch vụ data center và điện toán đám mây dưới dạng dịch vụ viễn thông, được kỳ vọng tạo khung khổ pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của ngành, có khả năng thu hút thêm đầu tư nước ngoài với việc tự do hóa các điều kiện tiếp cận thị trường.
Luật cho phép đầu tư nước ngoài 100% vào các dịch vụ TTDL. Đây cũng là áp lực lớn cho các nhà đầu tư TTDL của Việt Nam khi tham gia thị trường này./.
Nguồn: CafeF.vn
Trong định hướng phát triển DCH Digital Hub, trách nhiệm môi trường và hiệu quả sử dụng tài nguyên là những vấn đề cần được xem xét đồng bộ với quy mô đầu tư và năng lực công nghệ của dự án. Với định hướng phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn, DCH Digital Hub đặt ra bài toán tích hợp giữa hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống điện, năng lượng tái tạo và các giải pháp quản lý vận hành thông minh. Định hướng nghiên cứu tích hợp Solar Farm, hệ thống lưu trữ năng lượng BESS và mô hình Microgrid là cơ sở để xem xét khả năng đa dạng hóa nguồn cung, tăng tính chủ động trong quản lý năng lượng và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải trong dài hạn.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và các ứng dụng dữ liệu đang làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng công nghệ. Thay vì lựa chọn những trung tâm dữ liệu được xây dựng theo mô hình tiêu chuẩn có sẵn, ngày càng nhiều tổ chức quan tâm đến mô hình Build-to-suit data center – trung tâm dữ liệu được thiết kế và phát triển theo yêu cầu cụ thể của khách hàng. Điểm khác biệt của mô hình này nằm ở cách tiếp cận ngay từ đầu: hạ tầng không được xây dựng chỉ để đáp ứng một cấu hình chung, mà được hoạch định dựa trên nhu cầu sử dụng, đặc điểm ứng dụng, mật độ tính toán, yêu cầu bảo mật, khả năng mở rộng và chiến lược phát triển dài hạn của từng khách hàng. Trong bối cảnh AI thúc đẩy nhu cầu tính toán hiệu năng cao, cách tiếp cận này đang trở thành một hướng đi đáng chú ý của ngành trung tâm dữ liệu.
Theo phân tích của VnEconomy ngày 5/10/2026, Việt Nam đang được nhiều nhà vận hành trung tâm dữ liệu quốc tế quan tâm trong bối cảnh các thị trường truyền thống chịu sức ép về quỹ đất, nguồn điện và chi phí đầu tư. Nghiên cứu năm 2026 của Cushman & Wakefield cho thấy chi phí xây dựng trung bình tại Việt Nam vào khoảng 7,2 triệu USD/MW, thấp hơn mức 9,6 triệu USD/MW tại Malaysia và 8,8 triệu USD/MW tại Thái Lan. Đây là một trong những lợi thế giúp Việt Nam gia tăng sức hấp dẫn đối với các dự án hạ tầng số trong dài hạn.
Thông qua chương trình hợp tác được đề xuất, DCH Group kỳ vọng góp phần hình thành cầu nối bền vững giữa nhà trường và doanh nghiệp, giúp hoạt động đào tạo gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu thực tiễn. Đối với sinh viên, đây là cơ hội tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ, nâng cao năng lực nghề nghiệp và mở rộng triển vọng việc làm. Đối với doanh nghiệp, chương trình tạo điều kiện tiếp cận nguồn nhân lực trẻ có nền tảng kiến thức phù hợp, đồng thời từng bước xây dựng đội ngũ nhân sự đáp ứng định hướng phát triển trong lĩnh vực công nghệ và hạ tầng số. Với Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, sự kết nối này mở ra cơ hội tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, thúc đẩy các hoạt động định hướng nghề nghiệp và nâng cao tính ứng dụng trong đào tạo.
Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới trong quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), khi trọng tâm không còn dừng ở việc thử nghiệm công nghệ mà đang chuyển dần sang xây dựng nền tảng hạ tầng, mở rộng năng lực tính toán và tìm kiếm những giá trị kinh tế cụ thể từ AI. Tại sự kiện AWS Cloud & AI Day Hanoi ngày 29/9/2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết Việt Nam hiện có 42 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 372 MW. Cùng với đó, mạng 4G đã phủ tới 99,8% dân số và 5G đạt khoảng 91,9%. Những con số này cho thấy nền tảng hạ tầng số của Việt Nam đang được mở rộng nhanh chóng, tạo điều kiện để điện toán đám mây, AI và các dịch vụ số phát triển ở quy mô lớn hơn.
Để tự chủ nguồn cung năng lượng, nhiều đơn vị phát triển trung tâm dữ liệu đang xây riêng nhà máy điện chạy bằng khí đốt. Sự chuyển dịch này đẩy mạnh lượng phát thải carbon, đe dọa các mục tiêu khí hậu của giới công nghệ Mỹ. Reuters đưa tin, theo báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn (STEO) của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố giữa tháng 8, mức tiêu thụ điện năng của Mỹ - vốn đã đạt kỷ lục trong hai năm liên tiếp vào năm 2025 - sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026 và 2027, do nhu cầu lớn phục vụ các trung tâm dữ liệu sử dụng AI và quá trình điện khí hóa.
Với tốc độ phát triển kinh tế số, vị trí chiến lược tại khu vực Đông Nam Á và nhu cầu ngày càng lớn về hạ tầng công nghệ, Việt Nam có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến của các nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực công nghệ và hạ tầng số. Nắm bắt cơ hội đó, DCH Group định hướng phát triển DCH Digital Hub không chỉ như một dự án đầu tư, mà còn như một điểm kết nối để thu hút nguồn vốn, công nghệ và các đối tác quốc tế vào Việt Nam.
Trong cách nhìn truyền thống, trung tâm dữ liệu được đánh giá dựa trên quy mô, tốc độ xử lý và khả năng mở rộng. Càng nhiều máy chủ, càng nhiều tài nguyên, càng có lợi thế. Tuy nhiên, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành này phải nhìn lại chính nền tảng của mình. Khi nhu cầu tính toán tăng vọt chưa từng có, một biến số tưởng như phụ trợ lại nổi lên chi phối toàn bộ cuộc chơi: điện năng. Và ở trung tâm của bài toán điện năng ấy chính là chip.
Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, một thực tế đang dần trở nên rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng công nghệ, mà đã trở thành thị trường lớn nhất và quan trọng nhất của ngành chip AI. Nếu như trước đây, chip bán dẫn chủ yếu phục vụ cho máy tính cá nhân, điện thoại hay thiết bị điện tử tiêu dùng, thì ngày nay, phần lớn giá trị của chip tiên tiến lại nằm trong các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và nuôi dưỡng các hệ thống AI quy mô lớn.
Trong nhiều năm, ngành trung tâm dữ liệu phát triển dựa trên một logic tương đối đơn giản: phần cứng được chuẩn hóa, chip được sản xuất bởi một số ít công ty bán dẫn, và các nhà vận hành hạ tầng chỉ cần mua về, lắp đặt, rồi tối ưu vận hành. Mô hình này từng tạo ra sự ổn định và khả năng mở rộng nhanh chóng cho internet, điện toán đám mây và các dịch vụ số.
