Việt Nam hiện nay đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, việc hoàn thiện cơ chế ưu đãi cho các dự án công nghệ quy mô lớn, được xem là đòn bẩy quan trọng nhằm thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Đáng chú ý, các dự án công nghệ có tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỉ đồng trở lên có thể sẽ được kéo dài thời gian miễn, giảm thuế, tạo thêm dư địa để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, mở rộng sản xuất và nghiên cứu phát triển tại Việt Nam.
Theo các cơ quan quản lý, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và các dịch vụ số giá trị gia tăng cao. Nhiều quốc gia trong khu vực đã và đang triển khai các gói ưu đãi vượt trội về thuế, đất đai, nhân lực để thu hút các tập đoàn công nghệ lớn.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam xác định cần có những chính sách linh hoạt và đủ sức cạnh tranh, nhất là đối với các dự án có quy mô vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài và tác động lan tỏa mạnh đến nền kinh tế. Việc xem xét kéo dài thời gian miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án công nghệ trên 6.000 tỉ đồng được đánh giá là bước đi phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Hiện nay, Việt Nam đã hình thành và phát triển nhiều khu công nghệ số tập trung tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ… Đây là những không gian được quy hoạch đồng bộ, tập trung các doanh nghiệp công nghệ, trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D), đào tạo nhân lực và cung cấp hạ tầng dùng chung.
Các khu công nghệ số không chỉ là nơi đặt trụ sở sản xuất, kinh doanh mà còn đóng vai trò như hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các startup công nghệ. Trong đó, hạ tầng số như trung tâm dữ liệu, nền tảng điện toán đám mây, siêu máy tính, phòng thí nghiệm công nghệ cao… được xem là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư ban đầu và rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ số tại các khu công nghệ tập trung được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp với mức miễn thuế trong một số năm đầu, sau đó áp dụng mức giảm 50% thuế trong các năm tiếp theo.
Đối với các dự án có tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỉ đồng trở lên, cơ quan chức năng đang xem xét cơ chế cho phép kéo dài thời gian miễn, giảm thuế, có thể lên tới 1,5 lần so với thời gian ưu đãi thông thường, tùy theo quy mô, lĩnh vực và mức độ đóng góp của dự án đối với phát triển kinh tế – xã hội.
Đây được coi là chính sách “đo ni đóng giày” cho các dự án lớn, bởi các dự án công nghệ quy mô hàng nghìn tỉ đồng thường có chu kỳ đầu tư dài, chi phí nghiên cứu – phát triển lớn và cần nhiều năm để đạt điểm hòa vốn.
Bên cạnh ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, các dự án công nghệ lớn còn có thể tiếp cận nhiều chính sách hỗ trợ khác, bao gồm:
Miễn hoặc giảm tiền thuê đất, thuê hạ tầng trong giai đoạn đầu triển khai dự án.
Miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ phục vụ nghiên cứu, sản xuất công nghệ cao.
Hỗ trợ về thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư.
Cơ chế thuận lợi trong việc thu hút và sử dụng chuyên gia, lao động kỹ thuật cao trong và ngoài nước.
Việc kết hợp đồng bộ các chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư chiến lược.
Các dự án công nghệ quy mô lớn không chỉ mang lại giá trị về vốn đầu tư mà còn tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Việc hình thành các trung tâm công nghệ, trung tâm dữ liệu hay khu nghiên cứu AI sẽ kéo theo nhu cầu lớn về xây dựng, năng lượng, viễn thông, logistics và dịch vụ hỗ trợ.
Quan trọng hơn, các dự án này góp phần nâng cao trình độ công nghệ, thúc đẩy chuyển giao tri thức, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước hình thành các doanh nghiệp công nghệ “Make in Vietnam” có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Theo định hướng của Chính phủ, chính sách ưu đãi cho dự án công nghệ lớn không chỉ tập trung vào yếu tố quy mô vốn mà còn gắn với các tiêu chí về phát triển bền vững, sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ môi trường và đóng góp lâu dài cho địa phương.
Việc kéo dài thời gian miễn, giảm thuế vì thế không đơn thuần là ưu đãi tài chính, mà là công cụ để định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, có giá trị gia tăng cao và phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế số của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, việc xây dựng cơ chế ưu đãi linh hoạt, đủ hấp dẫn cho các dự án công nghệ trên 6.000 tỉ đồng được xem là bước đi cần thiết để Việt Nam không bị bỏ lại phía sau. Khi các “đại bàng công nghệ” lựa chọn điểm đến đầu tư, yếu tố chính sách ổn định, minh bạch và có tầm nhìn dài hạn đóng vai trò quyết định.
Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách kéo dài thời gian miễn, giảm thuế sẽ góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến chiến lược của các dự án công nghệ quy mô lớn, từ đó tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
(Nguồn: Báo Người lao động)